ΘΕΜΑΤΙΚΗ 1 ΕΦΟΡΕΙΕΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

Αυτό το θέμα περιέχει 1 απάντηση, έχει 2 φωνές, και ανανεώθηκε τελευταία από  mmilidakis 1 έτος, 11 μήνες πριν.

Επισκόπηση 2 δημοσιεύσεων - 1 έως 2 (από 2 συνολικά)
  • Συντάκτης
    Δημοσιεύσεις
  • #82

    KALLIOPI BAIRAMI
    Participant

    3-3-2016

    Συνάδελφοι,

    Μετά την διημερίδα και την έκτακτη Γενική Συνέλευση που πραγματοποιήθηκε στις 25 και 26 Φεβρουαρίου τρέχοντος έτους, οι απόψεις μας στο σχέδιο που καταθέσατε για τη βελτίωση του οργανογράμματος του ΥΠ.ΠΟ.Α συνοψίζονται στα εξής:
    α). Η προστασία της εξειδίκευσης του λειτουργήματος του αρχαιολόγου και κατά συνέπεια η διαφύλαξη της επιστημονικής συνάφειας απαιτεί την αυτοτέλεια και την ύπαρξη διακριτών τμημάτων Προϊστορικών/ Κλασικών και Βυζαντινών στις ενιαίες Εφορείες και τις Περιφερειακές Υπηρεσίες. Η μόνη εναλλακτική λύση θα ήταν ο εκ νέου διαχωρισμός των Κλασικών/ Προϊστορικών – Βυζαντινών σε επίπεδο Εφορειών, πρόταση η οποία δεν γνωρίζουμε γιατί δεν συζητήθηκε καθόλου από τον Σύλλογο και αντιμετωπίστηκε περιθωριακά από την ομάδα εργασίας. Η ιδέα της συνύπαρξης σε ένα και ενιαίο τμήμα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και δεν οδηγεί σε διασφάλιση των επιστημονικών ειδικοτήτων. Το επιχείρημα ότι στην παρούσα φάση είναι εξασφαλισμένες όλες οι ειδικότητες δεν είναι δυνατόν να ληφθεί σοβαρά και να αποτελέσει εγγύηση για το μέλλον της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, όταν υπάρχει η σοβαρή πιθανότητα να μην διασφαλίζεται επισήμως η συνέχιση της διάκρισης της εξειδίκευσης.
    Διαφωνούμε επίσης πλήρως με τη συνύπαρξη των περιφερειακών Υπηρεσιών / Εφορειών με τις Υ.Ν.Μ.Τ.Ε., πολύ δε περισσότερο στο ίδιο ενιαίο τμήμα, για την περαιτέρω δυσκινησία που θα επιφέρουν στην εξυπηρέτηση των πολιτών, ενώ επιπλέον θα απαιτήσει ειδικότητες ξεχωριστές και σαφώς διακριτές.
    β). Και στις δύο περιπτώσεις (είτε ενιαίες Εφορείες, είτε Κλασικές/Βυζαντινές Εφορείες) απαιτείται ανασχεδιασμός χωρικών αρμοδιοτήτων. Για παράδειγμα, και εδώ εκφράζουμε την άποψή μας, εφ’όσον αυτό θα περίμενε κανείς να έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο συγκλίσεων της ομάδας εργασίας για την σύνταξη του σχεδίου και να έχει προηγηθεί, θα πρέπει να εξεταστούν τα ενδεχόμενα ενοποιήσεων Εφορειών που σήμερα υφίστανται σε επίπεδο νομών με ύπαρξη εκ παραλλήλου γραφείων στον όμορο νομό: Ηπείρου, Κρήτης, Θεσσαλίας, Θράκης σε δύο νομούς η κάθε διοικητική μονάδα. Θα πρέπει επίσης να εξεταστεί η περίπτωση υπαγωγής νομών, όπως Ζακύνθου/Κεφαλληνίας, Κιλκίς, Κοζάνης, Σερρών, Δράμας, Φλώρινας/Καστοριάς, Ηλείας, Αρκαδίας, Βοιωτίας/Φωκίδας, Γρεβενών, σε όμορες διοικητικές μονάδες. Ήταν αυτονόητο συνάδελφοι ότι θα έπρεπε να γίνει κατ’ αρχήν ο χωρικός εξορθολογισμός και να ακολουθήσει στη συνέχεια η δομή των Υπηρεσιών. Με λίγα λόγια θεωρούμε ότι ενώ ζητήθηκε η βελτίωση του υπάρχοντος Οργανογράμματος, στην πρότασή σας επικράτησε η πλήρης αποδόμηση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.
    γ). Στα μεγάλα Μουσεία δε συμφωνούμε με την υπαγωγή των Τμημάτων Συλλογών σε ένα, με την εκ παραλλήλου δημιουργία χωριστών τμημάτων Εκθέσεων και Επικοινωνίας και Εκπαίδευσης τα οποία θα έπρεπε να αποτελούν ένα και μόνο Τμήμα, ενδεχομένως με διάκριση σε επίπεδο Γραφείου, όπου αυτό είναι αναγκαίο. Στο σημείο αυτό θα καλούσαμε το Δ.Σ. να μη συγχέει τις απόψεις των Διευθυντών των Εφορειών, όπως αυτές εκφράστηκαν υπηρεσιακά στη Γενική Γραμματεία με τις κατά τόπους απόψεις των μελών του ΣΕΑ και των ολομελειών. Με την υπαγωγή όλων των συλλογών σε μία, υποβαθμίζεται και ελαχιστοποιείται ο επιστημονικός χαρακτήρας των μουσείων, ενώ διαπιστώνονται τραγελαφικά φαινόμενα: Το Επιγραφικό Μουσείο, αυτοτελές μέχρι τώρα, «εξαφανίζεται» σ’ ένα χαώδες τμήμα συλλογών στο Ε.Α.Μ., χωρίς καμμία υπόσταση, ούτε καν σε επίπεδο τμήματος, ενώ αντίθετα ο κλάδος της Επικοινωνίας του ίδιου μουσείου αναβαθμίζεται σε τμήμα!! Ο παραλογισμός της δημιουργίας παρόμοιων τμημάτων, συνεχίζεται σε επίπεδο διευθύνσεων, στις κεντρικές υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ.
    δ). Στις γενικές αρχές για τον οργανισμό, προτάσεις όπως: «η αντιστοίχιση κόστους ολοκληρωμένης προστασίας με την ανταποδοτικότητα με όρους κοινωνικούς και όχι αγοράς» πρέπει να επαναδιατυπωθούν ή να απαλειφθούν διότι θα μπορούσαν εύκολα να αντιστραφούν και να λειτουργήσουν σε βάρος της Υπηρεσίας και των μνημείων.
    ε). Η «ολιστική» αντιμετώπιση, όπως εμφανίζεται στην πρότασή σας για τις Περιφερειακές Υπηρεσίες, αγνοεί το αυτονόητο ή δημιουργεί περαιτέρω ζητήματα, μη λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις τοπικές ιδιαιτερότητες: Δεν είναι δυνατόν να ιδρύονται τμήματα Μουσείων και Οργανωμένων Χώρων σε Εφορείες με ένα Μουσείο και έναν οργανωμένο χώρο.
    στ). Όταν προτάσσεται η εξυπηρέτηση των πολιτών της τοπικής κοινωνίας κ.λπ., κ.λπ., είναι οξύμωρο το φαινόμενο να αντικαθίστανται τα Τοπικά Συμβούλια, οι αρμοδιότητες των οποίων αντιθέτως θα πρέπει να ενισχυθούν, με τα λεγόμενα Περιφερειακά Συμβούλια Μνημείων. Με τον τρόπο αυτό για παράδειγμα, οι υποθέσεις της Δωδεκανήσου θα εξετάζονται με αυτές των Κυκλάδων, προφανώς στη Σύρο! Δε χρειάζεται, νομίζουμε, να επεκταθούμε για τον παραλογισμό αυτής της πρότασης.
    ζ). Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται η προσπάθεια διόγκωσης του παιδαγωγικού ρόλου των περιφερειακών Υπηρεσιών και των αντιστοίχων του Υπουργείου, και μάλιστα τμημάτων και διευθύνσεων, μονόπλευρα, δηλαδή σε βάρος άλλων λειτουργιών των υποστελεχωμένων Εφορειών, κρίσιμων για το επιστημονικό και κοινωνικό τους έργο, αυτό της προστασίας και της ανάδειξης των μνημείων. Η Εφορεία μας έχει μακρά παράδοση δημιουργίας και λειτουργίας επιτυχημένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και έχει άποψη επ’ αυτού. Θεωρούμε λανθασμένη την αντίληψη της δυσανάλογης ανάπτυξης αυτού του τομέα στην Αρχαιολογική Υπηρεσία. Πιστεύουμε αντίθετα, ότι με τη βοήθεια του εξειδικευμένου προσωπικού της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, θα πρέπει να μεταφερθεί μέρος αυτών και άλλων συναφών δραστηριοτήτων στην εκπαίδευση. Θεωρούμε δηλαδή ότι η εκπαιδευτική δραστηριότητα μαζί με την περιβαλλοντική εκπαίδευση και άλλες δράσεις, θα πρέπει σε μεγάλο βαθμό να κατευθυνθούν στις δομές του Υπουργείου Παιδείας. Τα δε εκπαιδευτικά προγράμματα του ΥΠ.ΠΟ.Α., θα πρέπει να κινούνται προς την επιμόρφωση του διδακτικού προσωπικού του Υπουργείου Παιδείας και όχι πλέον των μαθητών.

    Συνοψίζοντας, επιθυμούμε να επισημάνουμε μερικές βασικές αρχές. Κατευθυντήριο εργαλείο του Οργανισμού πρέπει να είναι ο Νόμος Περί Προστασίας των Αρχαιοτήτων, όπου ορίζεται το θεσμικό πλαίσιο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Η Αρχαιολογική Υπηρεσία ασχολείται με την ανεύρεση, την προστασία, την συντήρηση, την μελέτη και τη διατήρηση αρχαιοτήτων (κινητών και ακίνητων μνημείων) έως την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους το 1830. Το χρονικό αυτό όριο πρέπει να αποτελέσει κριτήριο για τυχόν συνενώσεις ή επικαλύψεις αρμοδιοτήτων, ώστε αυτές να αποφευχθούν. Στην περίπτωση αυτή καθίσταται ανεδαφική η συνένωση με τις ΥΝΜΤΕ.
    Επιπλέον, ο ρόλος της Υπηρεσίας είναι η καταγραφή, η διατήρηση και η μελέτη των αρχαιοτήτων και η προβολή τους μέσω των Μουσείων με επιστημονικούς όρους. Η παιδεία, η αισθητική αγωγή και η ευαισθητοποίηση των πολιτών για την πολιτιστική κληρονομιά γίνονται με επιστημονικούς όρους, δεδομένου ότι ο παιδαγωγικός ρόλος είναι απαραίτητος μεν, αρμοδιότητα δε διαφορετικών ειδικοτήτων. Η προβολή του αρχαιολογικού υλικού μέσω της εκπαίδευσης παιδιών διαφορετικών ηλικιών και μαθησιακών αναγκών δεν είναι παρά εμμέσως αντικείμενο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Οι ειδικότητες των μουσειοπαιδαγωγών είναι επικουρικές του ρόλου του αρχαιολόγου, ο οποίος υποχρεούται να μελετά και να ερμηνεύει το αντικείμενο ώστε με στέρεη επιστημονική ερμηνεία να προσφέρεται στο κοινό μέσω άλλων ειδικοτήτων, οι σπουδές των οποίων είναι προσαρμοσμένες σε παρόμοιες εκπαιδευτικές απαιτήσεις.
    Επειδή στην οργάνωση των Μουσείων και των περιφερειακών υπηρεσιών/εφορειών το θέμα της προβολής των αρχαιοτήτων έχει λάβει διαφορετικές διαστάσεις, επισημαίνουμε ότι η «διαφήμιση» του αρχαιολογικού υλικού, όπως αναφέρθηκε μάλιστα σε κάποια ολομέλεια, αποτελεί δουλειά εξωτερικών συνεργατών -γραφίστες, διαφημιστές κλπ- οι οποίοι συνεργάζονται με τους αρμόδιους φορείς της Υπηρεσίας. Δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι πρέπει να δημιουργηθεί ειδικό Γραφείο ή Τμήμα που να περιλαμβάνει όλες αυτές τις ειδικότητες. Συνάδελφοι, η ύπαρξη φωτογράφων και σχεδιαστών στις Εφορείες και τα Μουσεία, είναι απαραίτητη για την καταγραφή και την προστασία του αρχαίου μνημείου ή υλικού, που αποτελεί την κύρια εργασία της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, Εφορειών και Μουσείων, και δευτερευόντως, επικουρικά ή περιστασιακά για την διοργάνωση εκδηλώσεων προβολής Μουσείων ή Εφορειών. Αυτό προέκυψε μετά με τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων μας. Σε περιόδους κρίσης μειώνουμε τις επιπλέον δραστηριότητες δεν κάνουμε εκπτώσεις στο κύριο έργο αρμοδιότητάς μας. Σε επικείμενη (γιατί αναφέρθηκε σαν απειλή στην έκτακτη γενική συνέλευση του ΣΕΑ) συρρίκνωση Τμημάτων ή Γραφείων πρωταρχικό μέλημα είναι η διασφάλιση της βασικής αρμοδιότητας της Υπηρεσίας που απορρέει από τον Αρχαιολογικό Νόμο, της προστασίας, για την οποία απαραίτητη προϋπόθεση είναι η γνώση που απορρέει από την εξειδίκευση, η καταγραφή και η μελέτη.
    Ως προς τη χωρική κατανομή των Εφορειών, επειδή ακούστηκαν στην Ολομέλεια «προωθημένες» απόψεις, όπως ο διαχωρισμός βόρειας και νότιας Δωδεκανήσου, θα θέλαμε να υπενθυμίσουμε, ότι ο παρών Οργανισμός με χωρική αρμοδιότητα Εφορειών ανά νομό, δημιουργήθηκε σε περίοδο ευφορίας και μαξιμαλισμού. Ως αποτέλεσμα είχε τη δημιουργία Εφορειών που δεν είχαν χώρο γραφείων ή αποθήκες και στερούνταν του απαραίτητου προσωπικού. Ο παλαιός Οργανισμός που προέβλεπε διαφορετική χωρική κατανομή, με υπαγωγή δύο ή τριών νομών σε Εφορείες Προϊστορικών- Κλασικών και σε Εφορείες Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, δεν παρουσίαζε ανάλογα προβλήματα και ίσως αυτό θα έπρεπε να αποτελέσει τη βάση μελλοντικών συζητήσεων. Η διάσπαση γεωγραφικών ενοτήτων –στην προκειμένη περίπτωση ενός νομού- τη στιγμή που έχουμε συνένωση κλασικών και βυζαντινών αρχαιοτήτων και φθάνουμε μέχρι τα νεότερα μνημεία με την τελευταία πρόταση, σε συνδυασμό με την κατάργηση των αρχαιολογικών ειδικοτήτων προς όφελος κλάδων συμπληρωματικών και ο διαχωρισμός Μουσείων και Χώρων- σαν να μην αποτελεί ο ένας πηγή για τον άλλον και να μην προϋποθέτει η ύπαρξη του ενός αυτήν του άλλου- είναι εκ του πονηρού και στόχο έχει την ίδια την ουσία της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.

    Φωτεινή Ζερβάκη
    Αγγελική Κατσιώτη
    Καλλιόπη Μπαιράμη
    ΕΦΑ Δωδεκανήσου

    #84

    mmilidakis
    Participant

    Συμφωνούμε απολύτως με τις θέσεις που διαλαμβάνονται στο από 3-3-2016 κείμενο των συναδέλφων της Εφ.Α. Δωδεκανήσου. Η ολιστική αντιμετώπιση που χαρακτηρίζει την πρόταση όχι απλώς ελλοχεύει την αποδόμηση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, οδηγεί εναργώς σ’ αυτήν. Ipso facto, σύσσωμος ο κλάδος των αρχαιολόγων οφείλει να λάβει θέση και την εύθύνη απέναντι σ’ αυτό το σχέδιο.
    Μιλιδάκης Μιχάλης
    Τζανακάκη Κατερίνα
    Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων

Επισκόπηση 2 δημοσιεύσεων - 1 έως 2 (από 2 συνολικά)

Πρέπει να είστε συνδεδεμένοι για να απαντήσετε σ' αυτό το θέμα.